(Medische) Universiteiten stomen curricula klaar voor individueel en toekomst onderwijs

Van course-oriënted naar individuele leerprogramma’s.

De TU Delft was voor zover wij kunnen zien een van de koplopers. Daar zijn we in 2009 begonnen met een instrument voor peer-evaluation. Nu was peer-evaluation op zich niet nieuw, maar wel dat het in een systeem werd ontwikkeld dat student-georiënteerd is. Docenten hadden steeds minder zicht op wat er aan leerproces plaatsvindt in de teams die meer buiten de muren van het instituut leren. Doordat studenten elkaar in een project periodiek van feedback gingen voorzien, had de docent een veel beter beeld.

NUNA zonne auto

Lokalen, courses, onderwijseenheden, studiepunten hebben decennia de structuur van onze curricula gedicteerd. Onderwijs was ingericht volgens de lijnen van de (logistieke) organisatie. Niet dat de programma’s daarmee niet goed waren. We hadden ook niet echt een andere keuze. Het was namelijk anders niet te organiseren, te toetsen en te begrijpen. Met de komst van digitalisering, waren portfolio’s en LMS systemen volgens het zelfde adagium opgebouwd. Nog steeds ‘denkt’ een digitaal toetssysteem vanuit de toets. Een LMS vanuit de ‘course’ en in eerste instantie op het proces van de docent ondersteunend.

Van competenties naar evidence based onderwijs & programmatisch toetsen

Opleidingen zijn nog vol bezig met het inrichten van klaslokalen om klassikaal digitaal te gaan toetsen. Dat zal ook zeker in ieder geval de komende jaren voor een aantal toepassingen zo blijven is onze verwachting. Gewoon kennis vanuit de inhoud toetsen. Soms gekoppeld aan een case.

Competenties zijn een jaar of 15 geleden vanuit het bedrijfsleven overgewaaid naar het meer praktische HBO en MBO onderwijs. Het MBO heeft lange tijd gedacht dat hun hele onderwijs in 26 competenties was te vatten. Ik heb zelf nooit goed begrepen wat de achterliggende gedachte daarachter was. Het leek mij meer een gevolg van politiek lobbywerk en commercieel belang dan dat de oorsprong lag in onderwijskundige of kwaliteitsmotieven. Het was in ieder geval wel lekker eenvoudig te begrijpen.

Een groep mensen van bovenaf gezien met een raster over het beeld

Je hoeft niet heel goed te zoeken om artikelen te vinden over de soms desastreuze uitwerking van de invoering van competentiegericht onderwijs in HBO en MBO. Dat lag niet zozeer aan de competenties, maar vaak meer aan de wijze waarop dit is ingevoerd. Door knullige invoering of slappe compromissen  ontstond soms echt chaos in onderwijsprogramma’s. Docenten gingen studenten ‘coachen’ in plaats van lesgeven en studenten bleven massaal lekker thuis. De reactie hierop was overigens even desastreus. Strakkere programma’s en driest optreden was de reactie. Meer toetsen en terug naar ouderwets ambachtelijk onderwijs. Op zich wel logisch en wellicht beter dan de chaos, maar het kan ook anders. Er zijn ook zeker wel voorbeelden van waar competenties wel goed zijn ingevoerd.

In het medisch onderwijs (HBO en WO) zijn in dezelfde tijd redelijk succesvol en branche-breed de CANMEDS geïntroduceerd. Ook niet zaligmakend, maar het werkte over het algemeen verhelderend en werd over het algemeen consistent ingevoerd. In Groningen bij het UMCG is men rond 2012 begonnen met het denken over het nieuwe curriculum. G2020. Daarbij was een ondersteunend ICT instrumentarium nodig dat het onderwijsproces kan volgen. Met de bestaande course georiënteerde LMS omgeving was dit niet te realiseren. In 2013 zijn we begonnen met de eerste implementatie van G2020. We deden dit met hetzelfde student georiënteerde platform als bij de TU Delft genaamd Scorion. Bij ons heette het een leerproces toets- en volgsysteem. We hadden ook gewoon geen betere naam. Nu wordt het ook wel toetsend leren, individual learning genoemd, of zoals Jan Haarhuis (Universiteit Utrecht) en verantwoordelijk voor het ‘awardwinning‘ Educate-it programma) het noemde: programmatisch toetsen.

Handgeschreven notities geprojecteerd op een plafond

De volgende innovatie stap na de competentiegedachte is misschien wel de EPA (entrustable professional activity).

Onlangs waren we bij het UMCU (ook uit het Utrechtse dus), waar de geneeskunde opleiding mede door de ideen  van Prof. dr. Olle ten Cate het hele onderwijs ingrijpend gaat veranderen. Het concept van EPA’s  speelt daarin een cruciale rol. Dit zijn (kort door bocht) onderwijseenheden of praktijkactiviteiten die meetbaar en aantoonbaar leiden tot betrouwbaar en professioneel handelen. Je meet, volgt en stuurt het onderwijsproces.

Als je de ontwikkelingen met elkaar verbindt, zien we echt nieuw onderwjis ontstaan met nieuwe mogelijkheden.

Nieuw curriculum, nieuwe onderwijsvormen en BIG onderwijs data. Hoe dat zit lees je in het uitgebreide artikel.

Het uitgebreide artikel is te vinden op mijn blog

Author

Comments

Dit artikel heeft 0 reacties