8x Digitale Soevereiniteit in het onderwijs en onderzoek

Digitale soevereiniteit, autonomie en publieke waarden, we kunnen er niet meer omheen... en dat is terecht.

Onderwijs en onderzoek zijn geworteld in waarden: voor studenten en leerlingen, voor professionals en voor instellingen. Samen vormen die waarden het fundament van onze samenleving. Als dat fundament onder druk staat... bijvoorbeeld door digitale afhankelijkheid of verlies aan autonomie, is het tijd om bewust stil te staan bij waar we voor staan en waar nodig te handelen.

Hieronder volgen acht artikelen uit begin 2026 die deze thematiek vanuit mbo, hbo, wo en het onderzoek belichten die in de media verschenen.

đź’ˇ Tip: heb je een artikel, TV programma of paper binnen deze categorie en thematiek: deel ze gerust in de comments (inloggen wel nodig). 

 

đź“… 18 feb 2026

On­der de rode knop: hoe ont­snapt Saxi­on aan de dwang­buis van Ame­ri­kaan­se big tech?

🔗 https://www.saxnow.nl/nieuws/achtergrond/2026/februari/onder-de-rode-kn…

On­der de rode knop: hoe ont­snapt Saxi­on aan de dwang­buis van Ame­ri­kaan­se big tech?
On­der de rode knop: hoe ont­snapt Saxi­on aan de dwang­buis van Ame­ri­kaan­se big tech?

đź“… 02 feb 2026

Why Hanze must move away from Big Tech (and therefore from Microsoft)

🔗 https://hanzemag.com/why-hanze-must-move-away-from-big-tech-and-therefo…

Why Hanze must move away from Big Tech (and therefore from Microsoft)
Why Hanze must move away from Big Tech (and therefore from Microsoft)

đź“… 13 feb 2026

Het coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA zet in op het versterken van de digitale autonomie van Nederland. Wat vinden experts van de digitale plannen van het nieuwe kabinet?

🔗 https://www.nemokennislink.nl/publicaties/oordeel-over-digitale-plannen…

Het coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA zet in op het versterken van de digitale autonomie van Nederland. Wat vinden experts van de digitale plannen van het nieuwe kabinet?
Het coalitieakkoord tussen D66, VVD en CDA zet in op het versterken van de digitale autonomie van Nederland. Wat vinden experts van de digitale plannen van het nieuwe kabinet?
De RUG in 2030 los van Big Tech: hoe Nolda Tipping-Griffioen de beweging binnen de RUG is gestart richting digitale autonomie
De RUG in 2030 los van Big Tech: hoe Nolda Tipping-Griffioen de beweging binnen de RUG is gestart richting digitale autonomie

đź“… 20 jan 2026

Weg met big tech? UT zoekt deelnemers Nextcloud-pilot

đź”— https://www.utoday.nl/news/76390/weg-met-big-tech-ut-zoekt-deelnemers-nextcloud-pilot 

Weg met big tech? UT zoekt deelnemers Nextcloud-pilot
Weg met big tech? UT zoekt deelnemers Nextcloud-pilot

đź“… 13 jan 2026

Npuls: “Werken aan de toekomst van het onderwijs”

đź”— https://www.nationaalgroeifonds.nl/projecten-in-praktijk/npuls-werken-aan-de-toekomst-van-het-onderwijs 

Npuls: “Werken aan de toekomst van het onderwijs”
Npuls: “Werken aan de toekomst van het onderwijs”

đź“… 22 jan 2026

Vangrails voor digitale vrijheid: hoe regels scholen juist méér zeggenschap geven 

đź”— https://sivon.nl/2026/01/vangrails-voor-digitale-vrijheid/ 

Vangrails voor digitale vrijheid: hoe regels scholen juist méér zeggenschap geven
Vangrails voor digitale vrijheid: hoe regels scholen juist méér zeggenschap geven

đź“… 04 feb 2026

Onderwijs zit muurvast aan Google en Microsoft

đź”— https://www.computable.nl/2026/02/04/onderwijs-zit-muurvast-aan-google-en-microsoft/ 

Onderwijs zit muurvast aan Google en Microsoft
Onderwijs zit muurvast aan Google en Microsoft

Auteur

Reacties

Dit artikel heeft 2 reacties

Reactie van simon fenton-jones

Hey Vlad (the "Impaler", cause you get right to the point:)

I've been following this evolution - of public institutions attempting to become relevant again - in an age where they've given up almost all of "our" comms infrastructure to private companies.

I had this hope, back at the turn of the century, that NRENs would become the white knights who would protect (increasingly global-minded) citizens from the seductions of private media companies, who focused on their singular private wants rather than our public needs. So do you it seems. Too Late, or perhaps, not. https://video.publicspaces.net/w/inNGYHX3FFsAKjgfR7GRbT

I had also hoped that, it being, primarily, a technical challenge, GEANT might have been an EU hub to bring you white knights to a round table and enlarge the public's space; once you'd agreed on addressing your/my primary limitation of course. https://interoperable-europe.ec.europa.eu/collection/iopeu-monitoring/2…

Until then. No charging at Windmills. eh?
Todo lo mejor!
Simon/Sancho

Reactie van simon fenton-jones

Your question was "how does xxx public institution) escape the straitjacket of American big tech?" And there's no need to argue WHY any more. The challenge is HOW.

So can we move the conversation to defining a strategy please? This is where two Dutch leaders in the Uni space have started a few years ago. https://www.pubhubs.net/en/resources/Pubhubs-position-paper-en.pdf We must begin by generalising.

The position paper begins. " Many civil society organizations...... ". It should start "EVERY civil society organization .... "

It goes on to say "Identity management is an integral part of. pubhubs infrastructure for group based conversation" . It should say "Identity management is the basis of PUBLIC infrastructure for civil conversations."

Let's not consider these conversations will take place in one language. e.g. This pubhub translates conversations into 11 languages. https://dialogue.swissinfo.ch/

Enough for now. Would you please open up a wiki page for the position paper so we can co-rewrite it? Thanks.

Gerelateerde artikelen