Met Blended Learning geef je álle studenten een stem

In dit interview vertelt Luuk Terbeek over de meerwaarde en uitdagingen van Blended Learning, inclusief enkele praktische tips!

Studenten in een collegezaal

Blen­ded Learning is volop in ont­wik­ke­ling bin­nen het Hoger On­der­wijs. Stu­dies tonen aan dat de juis­te mix van on­li­ne werk­vor­men en fa­ce-to-fa­ce ac­ti­vi­tei­ten kan re­sul­te­ren in een ho­ge­re stu­dent­te­vre­den­heid en ver­be­te­ring van de leer­re­sul­ta­ten. Te­ge­lij­ker­tijd er is nog veel te win­nen bij het on­der­zoek naar ef­fec­tie­ve Blen­ded Learning in­ter­ven­ties en de wijze waar­op do­cen­ten en in­stel­lin­gen die in­ter­ven­ties in hun on­der­wijs in­te­gre­ren, aldus Luuk Ter­beek, Blen­ded Learning ex­pert en on­der­wijs­ad­vi­seur, trai­ner en on­der­zoe­ker bij LEARN! Aca­de­my. In dit in­ter­view praat hij u bij. 
  
Even voor­af: wat is Blen­ded Learning pre­cies? 

“Er is geen vaste de­fi­ni­tie van Blen­ded Learning, maar in de li­te­ra­tuur en in de prak­tijk wordt het met name ge­de­fi­ni­eerd als een mix van on­li­ne en fa­ce-to-fa­ce ac­ti­vi­tei­ten. Zelf voeg ik daar graag aan toe dat deze ac­ti­vi­tei­ten niet al­leen com­ple­men­tair zijn, maar dat deze bij voor­keur el­kaar we­der­zijds ver­ster­ken. De prak­tijk leert dat een ef­fec­tie­ve mix vak­man­schap vraagt van do­cen­ten. Blen­ded Learning gaat over het drie­luik di­dac­tiek, tech­no­lo­gie en in­houd (de es­sen­tie van het TPACK model), die in ba­lans en goed op el­kaar af­ge­stemd die­nen te zijn om de op­ti­ma­le leer­be­le­ving voor stu­den­ten te creëren. Het gaat over het ont­wer­pen, ont­wik­ke­len en uit­voe­ren van je on­der­wijs, zo­da­nig dat het recht doet aan de stu­dent. Ver­trek­punt is, net als in onze BKO en BDB op­lei­din­gen, Con­struc­ti­ve Align­ment waar­bin­nen de af­stem­ming van be­oog­de re­sul­ta­ten, leer­ac­ti­vi­tei­ten en toets ac­ti­vi­tei­ten zijn uit­ge­lijnd en af­ge­stemd zijn op si­tu­a­ti­o­ne­le fac­to­ren. Bij­kom­stig voor­deel van Blen­ded Learning is dat er veel ruim­te is voor ook for­ma­tief toet­sen."

Wat is vol­gens jou de groot­ste meer­waar­de van Blen­ded Learning? 

“Als on­der­wijs­kun­di­ge haal ik er voor­al veel vol­doe­ning uit dat de stu­dent­mo­ti­va­tie kan toe­ne­men. In een pi­lot­pro­gram­ma van IXA waar­aan ik samen met Karin Ver­duin (SBE) werk, hoor­den we bij­voor­beeld van een stu­dent dat het ge­bruik van een be­paal­de tool haar echt een stem geeft tij­dens col­le­ges. En dat raakt wat mij be­treft de rai­son d'être van Blen­ded Learning: door het ge­bruik van on­li­ne tools - die je ook goed tij­dens je fa­ce-to-fa­ce ses­sies kunt ge­brui­ken - zorg je er­voor dat niet al­leen de ‘usual sus­pects’ zich in het ge­sprek dur­ven te men­gen, maar ook de wat meer in­tro­ver­te stu­den­ten. Het geeft let­ter­lijk en fi­guur­lijk ie­der­een een stem. Blen­ded Learning kan ech­ter nog veel meer op­le­ve­ren. Ge­me­ten re­sul­ta­ten zijn bij­voor­beeld; ver­hoog­de stu­dent­mo­ti­va­tie, een toe­na­me in het leer­ren­de­ment (stu­den­ten halen ho­ge­re cij­fers), ef­fi­ciëntie (meer stu­den­ten die in één keer sla­gen voor een ten­ta­men) en kos­ten­voor­de­len (wat wel een lange(re) ter­mijn visie vraagt).”

Wan­neer halen we het mees­te uit Blen­ded Learning? 

“Als we Blen­ded Learning wer­ke­lijk naar een hoger ni­veau wil­len til­len is het van be­lang om oog te heb­ben voor (op el­kaar aan­slui­tend) het ma­cro-, meso- en mi­cro­ni­veau. Te­recht staat deze ni­veau in­de­ling cen­traal in het EMBED model, waar­aan di­ver­se uni­ver­si­tei­ten uit bin­nen en bui­ten­land sa­men­wer­ken. 
Bij macro kun je den­ken aan ‘govern­ment’; de Hoger On­der­wijs­a­gen­da en na­ti­o­na­le be­leids­plan­nen van­uit or­ga­ni­sa­ties als de VSNU en de Ver­e­ni­ging van Ho­ge­scho­len. Denk bij­voor­beeld aan het Ver­snel­lings­plan On­der­wijs­in­no­va­tie met ICT, waar­in uni­ver­si­tei­ten, ho­ge­scho­len en SURF sa­men­wer­ken en ge­za­men­lijk on­der­zoek doen. Dit plan bevat di­ver­se ‘zones’, zelf par­ti­ci­peer ik in de zone ‘Evi­den­ce-ba­sed on­der­wijs­in­no­va­tie met ICT’. 
Bij meso gaat het over het in­stel­lings­ni­veau: het is van be­lang dat Blen­ded Learning in­te­graal on­der­deel uit­maakt van de visie op on­der­wijs, in plaats van be­leid in al­ler­lei se­pa­ra­te vi­sie­do­cu­men­ten. Dit be­te­kent dat je als in­stel­ling me­de­wer­kers in tijd en geld fa­ci­li­teert, af­kom­stig uit in­tern be­schik­ba­re mid­de­len, al dan niet aan­ge­vuld met sub­si­die­gel­den. 
Op mi­cro­ni­veau gaat het over het fa­ci­li­te­ren van do­cen­ten bij het ont­wer­pen van Blen­ded Learning on­der­wijs. In mijn da­ge­lijks werk als ad­vi­seur coach ik do­cen­ten­teams bij het ont­wer­pen en ont­wik­ke­len van ef­fec­tie­ve Blen­ded Learning pro­gram­ma’s. Lang niet alles hoeft een do­cent zelf te ont­wik­ke­len, er zijn veel en steeds meer goede Open Edu­ca­ti­o­nal Re­sour­ces. Deze door­dacht ge­brui­ken in het on­der­wijs vraagt vak­man­schap.”

Hoe kun­nen do­cen­ten er­voor zor­gen dat ze zo­veel mo­ge­lijk uit Blen­ded Learning halen? 

“Denk voor­af goed na over jouw (be­lang­rijk­ste) mo­ti­va­tie om met Blen­ded Learning aan de slag te gaan. Wil je het leer­ren­de­ment ver­ho­gen, streef je naar kos­ten­re­duc­tie of wil je ge­mo­ti­veer­de­re stu­den­ten? 
Wat ik vaak zie is dat klei­ne stap­pen al ge­wel­di­ge ef­fec­ten kun­nen heb­ben. Je hoeft niet al­tijd heel veel func­ti­o­na­li­tei­ten van een Leer­Ma­na­ge­ment­Sys­teem (LMS) als Can­vas, Black­board of Brightspa­ce te ge­brui­ken. Het gaat er veel meer om dat je je­zelf een paar kri­ti­sche vra­gen stelt, zoals: Wat is het on­der­werp? Met wat voor stu­den­ten heb ik te maken? Waar lopen zij warm voor? In welke vorm past Blen­ded Learning hier­bij? En wan­neer je een (on­li­ne) op­dracht voor stu­den­ten for­mu­leert, denk er dan goed over na wat zij ge­acht wor­den te doen en hoe je ze bij­voor­beeld kunt aan­spre­ken op ‘hig­her order thin­king skills’ en vaar­dig­he­den ge­richt op com­mu­ni­ca­tie, cre­a­ti­vi­teit, sa­men­wer­ken en kri­tisch den­ken. Juist on­li­ne op­drach­ten lenen zich daar goed voor omdat je stu­den­ten kunt laten sa­men­wer­ken. Wat es­sen­ti­eel is, is dat je in de stu­die­hand­lei­ding of syl­la­bus con­creet be­schrijft wat je van stu­den­ten ver­wacht en dat je hier­in de mo­ti­va­tie voor de leer­ac­ti­vi­teit ver­werkt. Om de stu­dent­mo­ti­va­tie te ver­ho­gen moet het voor een stu­dent kris­tal­hel­der zijn waar­om hij of zij - al dan niet met een groep - aan een op­dracht werkt die bij­voor­beeld zowel fa­ce-to-fa­ce als on­li­ne zijn be­slag krijgt.”

Wat zijn vol­gens jou de ko­men­de jaren de groot­ste Blen­ded Learning uit­da­gin­gen? 

“Een ac­tu­e­le uit­da­ging is de Al­ge­me­ne Ver­or­de­ning Ge­ge­vens­be­scher­ming (AVG). Er zijn on­tel­ba­re tools die je kunt ge­brui­ken bij je on­der­wijs, maar de vraag is of dit van­uit de AVG mag omdat er stu­dent­da­ta wordt ver­za­meld bui­ten het LMS op ser­vers die lang niet al­tijd in Eu­ro­pa staan. Veel do­cen­ten weten dit niet en daar­om is het van be­lang om op me­so­ni­veau (als in­stel­ling) de spel­re­gels vast te leg­gen voor het ge­bruik van der­ge­lij­ke tools en deze spel­re­gels dui­de­lijk te com­mu­ni­ce­ren naar alle me­de­wer­kers. Het is een ur­gen­te taak voor on­der­wijs­in­stel­lin­gen om hun on­der­wijs­be­leid ook hier­op aan te laten slui­ten. 

Een an­de­re grote uit­da­ging zie ik voor on­der­zoek naar de ef­fec­ti­vi­teit. Wij - en daar­mee doel ik op de ge­he­le in­ter­na­ti­o­na­le ge­meen­schap - weten er nog maar zo wei­nig van, zeker als je kri­tisch kijkt naar de op­bouw en uit­voe­ring van een aan­tal stu­dies waar­in re­sul­ta­ten wor­den ge­meld. Veel stu­dies zijn un­der­po­we­red of de on­der­zoeks­me­tho­de blijkt voor ver­be­te­ring vat­baar, stu­dies in peer re­vie­wed jour­nals in­cluis. Het doen van lang­du­rig én groot­scha­lig on­der­zoek blijft daar­om de ko­men­de de­cen­nia zeer re­le­vant. 

Samen met Chris van Kla­ve­ren (di­rec­teur Am­ster­dam Cen­ter for Learning Ana­ly­tics ACLA) en Mar­jo­lein Cre­mer (LEARN! Aca­de­my) rond ik mo­men­teel onze li­te­ra­tuur­stu­die af ‘The Power of Blen­ded Learning: what we know and what we need to know’. Hier­in be­schrij­ven we op basis van 100 ar­ti­ke­len uit peer re­vie­wed jour­nals en aan de hand van het Com­mu­ni­ty of In­quiry (CoI) fra­me­work wat er be­kend is over de ef­fec­ti­vi­teit, ef­fi­ciëntie, mo­ti­va­tie en kos­ten van Blen­ded Learning pro­gram­ma’s en waar­op ver­volg­on­der­zoek voor­al ge­richt moet zijn. Wat het ver­ge­lij­ken van on­der­zoek naar de ef­fec­ti­vi­teit com­plex en daar­mee des te uit­da­gen­der maakt, is dat het om een mix gaat die vele ver­schij­nings­vor­men kent en dat er zo­veel ac­to­ren en fac­to­ren in­vloed heb­ben op het re­sul­taat. In ons on­der­zoek be­schrij­ven we de in­ter­ven­ties die we tegen komen in stu­dies aan de hand van het drie­luik tea­ching me­thod, learning ac­ti­vi­ty en learning tech­no­lo­gy. Deze clas­si­fi­ce­ring maakt het mo­ge­lijk om de stu­dies met el­kaar te kun­nen ver­ge­lij­ken en de con­tou­ren van wat werkt bij Blen­ded Learning on­der­wijs dui­den. Daar komen we zo eind 2018 voor­zich­tig aan toe!” 

Kun je stu­den­te­va­lu­a­ties ge­brui­ken om de ef­fec­ti­vi­teit te meten? 

“Op dit mo­ment hou­den de stu­den­te­va­lu­a­ties geen ge­lij­ke tred met de groot­scha­li­ge toe­pas­sing van Blen­ded Learning, waar­door er via die weg wei­nig in­te­res­san­te data wordt ver­kre­gen en we een heel be­perkt beeld heb­ben van hoe stu­den­ten Blen­ded Learning on­der­wijs er­va­ren. 
In dit kader maak ik graag een brug­ge­tje naar ‘So­ci­al Pre­sen­ce’ uit het Com­mu­ni­ty of In­quiry (CoI) Fra­me­work en het bij­be­ho­ren­de CoI sur­vey (een ge­va­li­deer­de vra­gen­lijst t.b.v. stu­den­te­va­lu­a­tie) dat steeds meer bij Blen­ded Learning on­der­zoek wordt toe­ge­past. Het Col Fra­me­work is op­ge­bouwd uit drie ele­men­ten: Cog­ni­ti­ve Pre­sen­ce, Tea­ching Pre­sen­ce en So­ci­al Pre­sen­ce. De laat­ste gaat over groeps­co­he­sie, af­fec­tie­ve ex­pres­sie en open com­mu­ni­ca­tie, waar­bij je als stu­dent dur­ven uit te spre­ken, ver­trou­wen, mee doen en zaken delen bin­nen een groep es­sen­ti­eel is. Het is met name de aan­dacht  voor deze So­ci­al Pre­sen­ce ca­te­go­rieën tij­dens voor­be­rei­ding en uit­voe­ring van on­der­wijs dat er­voor zorgt dat on­li­ne en fa­ce-to-fa­ce el­kaar we­der­zijds kun­nen ver­ster­ken. Mo­men­teel voer ik ge­sprek­ken bin­nen de VU (met Stu­dent en On­der­wijs­za­ken) om mede op basis van de CoI sur­vey onze hui­di­ge stu­den­te­va­lu­a­tie­for­mu­lie­ren deels te her­zien. De VU in­ves­teert veel geld in on­der­wijs­in­no­va­tie met ICT; je wilt ook weten wat dat op­le­vert. (Inter)na­ti­o­na­le na­vol­ging kan geen kwaad en ik zet mij hier ac­tief voor in, maar kan en wil dit niet al­leen doen. Neem con­tact met me op als je hier­in samen wilt op­trek­ken of ge­za­men­lijk on­der­zoek wilt doen!”
  
Heb je (prak­ti­sche) tips voor do­cen­ten die meer met Blen­ded Learning wil­len doen?

1. SIG Blen­ded Learning ken­nis­bank 

Neem zeker eens een kijk­je in de SIG (spe­ci­al in­te­rest group) Blen­ded Learning van SURF­spa­ce, die ik in 2016 samen met SURF heb op­ge­richt en waar­van ik co-voor­zit­ter ben. Je treft hier onder an­de­re alle pre­sen­ta­ties aan van de goed be­zoch­te en -be­oor­deel­de SURF Blen­ded Learning se­mi­nars uit de af­ge­lo­pen twee jaar, waar­door het een waar­de­vol­le ken­nis­bank is voor ie­der­een die in het hoger on­der­wijs met Blen­ded Learning aan de slag wil gaan. 

2. Be­trek je stu­den­ten bij het ont­werp 

Op het mo­ment dat je on­der­wijs her­ont­werpt, be­trek daar dan ook voor­al stu­den­ten bij. Vraag hen bij­voor­beeld naar hun ver­wach­tin­gen, of laat ze ex­pe­ri­men­te­ren in een nieu­we on­li­ne om­ge­ving en vraag naar hun be­vin­din­gen. Wat zij zeg­gen is van on­schat­ba­re waar­de bij je her­ont­werp. Als je Blen­ded Learning pro­gram­ma’s wilt con­cre­ti­se­ren in je on­li­ne om­ge­ving, geef dan in je syl­la­bus heel dui­de­lijk aan wat je van stu­den­ten ver­wacht. Blen­ded Learning heeft im­mers niet al­leen con­se­quen­ties voor de rol van een do­cent, maar ook die van de stu­dent. 

3. Ken­nis­clips maken: vraag je stu­den­ten! 

Een hele prak­ti­sche: ik ken veel do­cen­ten die meer wil­len wer­ken met ken­nis­clips. Je kunt ze zelf maken, of on­der­zoe­ken wat er al be­schik­baar is, maar wat dacht je ervan om stu­den­ten de op­dracht te geven een ken­nis­clip te maken? Als je hen voor­af vraagt of de clip ook be­schik­baar mag wor­den ge­steld aan toe­kom­sti­ge stu­den­ten, kun je bou­wen aan een da­ta­ba­se vol ken­nis(clips) voor en door stu­den­ten. Tij­dens gast­col­le­ges die ik ver­zorg geven stu­den­ten aan ken­nis­clips als de meest in­te­res­san­te leer­tech­no­lo­gie toe­pas­sing te zien en de cre­a­tie ervan als één van de meest waar­de­vol­le op­drach­ten te be­schou­wen, een school­voor­beeld van een win/win si­tu­a­tie.

4. Leren van el­kaar: deel ken­nis en er­va­rin­gen  

Bij de im­ple­men­ta­tie van Can­vas (het nieu­we LMS van de VU) is een on­li­ne cur­sus be­schik­baar voor ge­brui­kers, waar­on­der een mo­du­le spe­ci­fiek ge­richt op Blen­ded Learning. Deze mo­du­le bevat een ver­za­me­ling aan (in­ter­na­ti­o­na­le) pa­rels ten be­hoe­ve van het ana­ly­se­ren, ont­wer­pen, ont­wik­ke­len, ver­zor­gen, im­ple­men­te­ren en eva­lu­e­ren van Blen­ded Learning, waar­on­der bij­voor­beeld de VU Am­ster­dam (Re)de­sign Table for Blen­ded Learning. 
De in­houd van deze cur­sus mogen we van­uit LEARN! Aca­de­my kos­te­loos delen met ie­der­een die hier in­te­res­se in heeft (onder cre­a­ti­ve com­mons BY-NC-ND 4.0), waar­bij de af­spraak is dat de ge­brui­ker met ons deelt wat de cur­sus heeft ge­bracht en dat soort­ge­lij­ke ini­ti­a­tie­ven even­eens we­der­zijds wor­den ge­deeld. Neem con­tact met mij op als je toe­gang wilt krij­gen tot deze cur­sus. 

Luuk Ter­beek

On­der­wijs­ad­vi­seur, trai­ner en on­der­zoe­ker Blen­ded Learning. Bij zowel uni­ver­si­tei­ten als ho­ge­scho­len ad­vi­seert en coacht Luuk ma­na­ge­ment, staf- en do­cen­ten­teams bij Blen­ded Learning en On­li­ne Learning, zowel op het ge­bied van (ver­an­der)ma­na­ge­ment en stra­te­gie als on­der­zoek en prak­ti­sche ont­wik­kel­vraag­stuk­ken. 
Con­tact: l.​terbeek@​vu.​nl

Blen­ded Learning Mas­ter­clas­ses bij LEARN! Aca­de­my 

LEARN! Aca­de­my biedt een aan­tal maal per jaar twee Blen­ded Learning Mas­ter­clas­ses: 
•    Blen­ded Learning ana­ly­se­ren, (her)ont­wer­pen & ont­wik­ke­len
•    Blen­ded Learning im­ple­men­te­ren & eva­lu­e­ren

Meer in­for­ma­tie?

Raad­pleeg de LEARN! Aca­de­my Blen­ded Learning facts­heet waar­in je meer leest over onze dien­sten. 
Aan­vul­len­de in­for­ma­tie vind je op deze web­pa­gi­na over Blen­ded Learning van LEARN! Aca­de­my.
Heb je be­hoef­te aan vrij­blij­vend Blen­ded Learning ad­vies, stuur een e-mail naar Luuk Ter­beek l.​terbeek@​vu.​nl. 
 

Author

Comments

Dit artikel heeft 0 reacties